Jedno z najbardziej mylących zdań, jakie słyszą osoby wychodzące z uzależnienia, to: „No to super, już nie pijesz / nie bierzesz — czyli jest po sprawie.”
Tylko że w realnym życiu zdrowienie nie jest „po sprawie”. To proces. I często dopiero wtedy, kiedy znika substancja albo zachowanie, zaczyna być widać, po co ono było: regulowanie napięcia, ucieczka od emocji, odcięcie się od bólu, samotności, presji, wstydu.
W tym odcinku rozmawiam z Marią Banaszak (IG: @pani_od_narkotyków) o uzależnieniach bez uproszczeń: o tym, dlaczego trzeźwość jest początkiem drogi, a nie magicznym „resetem”, co oznacza zdrowienie, jak działa współuzależnienie i dlaczego uzależnienie to choroba, którą można skutecznie leczyć.
Posłuchaj odcinka
Spreaker (strona odcinka):
https://www.spreaker.com/episode/czy-jak-osiagam-trzezwosc-to-uzaleznienie-znika-o-uzaleznieniach-psychoterapeutka-uzaleznien–52789096
MP3 (bezpośrednio):
https://api.spreaker.com/v2/episodes/52789096/download.mp3
Podcast „mojapsycholog” na platformach:
Spreaker: https://www.spreaker.com/podcast/mojapsycholog–5533515
Spotify: https://open.spotify.com/show/68OoTyKsC2uGGakOJMyqEp
Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/us/podcast/mojapsycholog/id1623049184
YouTube: https://www.youtube.com/@mojapsycholog
Uzależnienie: dlaczego to nie jest kwestia „silnej woli”
W odcinku mocno wybrzmiewa to, co wiele osób dopiero musi usłyszeć kilka razy, żeby w to uwierzyć: uzależnienie nie jest brakiem charakteru. To choroba. I jak każda choroba — ma mechanizmy, ma przebieg, ma nawroty i ma leczenie.
To rozróżnienie jest kluczowe, bo kiedy traktujesz uzależnienie jak „słabość”, to wstyd rośnie. A wstyd jest jednym z największych paliw uzależnienia: zamyka usta, izoluje, odbiera prawo do proszenia o pomoc.
„Nie piję / nie biorę” a „zdrowieję” – gdzie jest różnica?
Trzeźwość to często warunek konieczny: przestajesz sięgać po substancję albo zachowanie.
Ale zdrowienie to coś więcej: uczysz się żyć tak, żeby nie wracać do starych sposobów radzenia sobie.
I tu pojawia się temat, o którym wiele osób nie mówi głośno: kiedy substancja znika, czasem napięcie rośnie, bo znika „znieczulenie”. Dlatego tak ważne są: psychoterapia, wsparcie, edukacja i praca nad regulacją emocji.
Rodzaje uzależnień: nie tylko alkohol i narkotyki
W rozmowie poruszamy też temat tego, że uzależnienie ma różne twarze — od alkoholu i narkotyków po jedzenie.
W praktyce mechanizm bywa podobny: coś ma dać ulgę, uspokoić, „odciąć”, przynieść natychmiastową poprawę samopoczucia. Tylko że koszt rośnie z czasem: zdrowotny, emocjonalny, relacyjny i finansowy.
Jeśli masz w głowie myśl: „przecież ja nie wyglądam jak osoba uzależniona” — to też jest ważny trop. Uzależnienie potrafi być „na zewnątrz” niewidoczne przez lata.
Współuzależnienie: kiedy problem dotyczy całego systemu
Jedna z najbardziej potrzebnych części tej rozmowy to temat rodziny i współuzależnienia. Bo uzależnienie nie dzieje się w próżni: wpływa na relacje, komunikację, granice, poczucie bezpieczeństwa w domu.
To może wyglądać jak:
- ratowanie, usprawiedliwianie, „ogarnianie za kogoś”,
- kontrolowanie (żeby nie było kolejnego kryzysu),
- życie w napięciu i przewidywanie „czy dziś będzie spokój”,
- wstyd i tajemnica („byle nikt się nie dowiedział”).
I tu ważne zdanie: bliscy często robią wszystko, co umieją — tylko czasem to, co ma chronić, zaczyna podtrzymywać problem. Dlatego wsparcie i edukacja są ważne nie tylko dla osoby uzależnionej, ale też dla jej otoczenia.
Leczenie uzależnień: co realnie ma sens?
W odcinku Maria mówi o tym wprost: uzależnienie można skutecznie leczyć, m.in. poprzez psychoterapię i — gdy potrzeba — detoksykację.
W praktyce „plan zdrowienia” często składa się z kilku elementów:
- bezpieczne odstawienie (jeśli jest ryzyko medyczne — pod opieką specjalistów),
- terapia (żeby zrozumieć mechanizm i nauczyć się nowych strategii),
- wsparcie środowiskowe (ludzie, grupa, struktura),
- edukacja (żeby przestać walczyć z mitem, a zacząć rozumieć proces).
Najważniejsze: to nie musi być droga „sam na sam ze sobą”. Uzależnienie lubi samotność. Zdrowienie lubi relacje i wsparcie.
Najczęstsze pytania z Google: mini-FAQ
Czy uzależnienie mija, gdy osiągnę trzeźwość?
Trzeźwość jest kluczowa, ale uzależnienie to coś więcej niż „czynność”. To też nawyki regulacji emocji, schematy i reakcje na stres — dlatego w zdrowieniu ważna jest psychoterapia i wsparcie.
Czy nawrót oznacza, że „wszystko stracone”?
Nawrót bywa częścią choroby i procesu zdrowienia. Nie jest dowodem, że „nie umiesz” — jest sygnałem, że system wsparcia i strategie wymagają wzmocnienia.
Jak rozpoznać współuzależnienie u siebie?
Jeśli Twoje życie kręci się wokół kontrolowania, ratowania i przewidywania zachowań bliskiej osoby, a Twoje potrzeby są na końcu listy — warto przyjrzeć się temu z pomocą specjalisty.
🎧 Jeśli zastanawiasz się, czy „trzeźwość = koniec uzależnienia”, albo chcesz lepiej zrozumieć, co się dzieje w procesie zdrowienia (u Ciebie lub u kogoś bliskiego) — ten odcinek porządkuje temat bez oceniania i bez straszenia.
Umów wizytę
Umów wizytę – Healio Instytut Psychoterapii Justyna Rać i Natalia Baron-Koc lub Zrozum Ciało Centrum Zdrowia Rzeszów
https://www.instagram.com/mojapsycholog
http://nataliabaron.pl/zespoly/
https://rac-psychoterapia.pl/
https://zrozumcialo.com/